Bharatiya Asmitechi Prateeke

भारताचा नागरिक असणे, एवढीच भारतीयत्वाची खूण नाही; भारतीय विचारांनी प्रकट केलेली, भारतीय संस्कृतीने पोसलेली एकराष्ट्रीयत्वाची जाणीव आणि या जाणिवेचे प्रतिबिंबे असणारी राष्ट्रीय प्रतीके या भारतीयत्वाच्या तेजस्वी आणि चिरंतन खुणा आहेत. या प्रत्येक प्रतीकाने जगाला भारतीय परंपरेची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख सांगितली आहे. म्हणूनच ही भारतीय अस्मितेची प्रतीकेआहेत. या प्रतीकांमागे, त्यांना सामाजिक-सांस्कृतिक जीवनाशी जोडणाऱ्या दुव्यांमागे चिंतनशील दृष्टी तर आहेच; पण विशाल अशा भारतीय भूमीवरच्या विविध जनसमूहांना एकमेकांशी जोडणारी सहिष्णुताही आहे.

वंश, धर्म, प्रदेश, भाषा, जात, अशा अनेक स्तरांवरच्या अस्मिता देशाच्या अखंडतेला, एक राष्ट्रीयत्वाच्या भावनेला सुरुंग लावू पाहताहेत, अशा काळात ही प्रतीके भारताच्या वैभवशाली प्राचीन परंपरेची ओळख करून देत, आधुनिक भारताच्या बौद्धिक, वैज्ञानिक विकासाला एकात्मतेचे पाठबळ पुरवू शकतील.

राष्ट्रध्वज, राष्ट्रगीत आणि राष्ट्रीय गीत, राष्ट्रभाषा, राष्ट्रीय ब्रीदवाक्य, राष्ट्रीय बोधचिन्ह, राष्ट्रीय पक्षी, प्राणी, फूल अशा भारतीय अस्मितेच्या प्रतीकांची ओळख करून देणारे, त्यांची उचितता आणि महत्त्व ठसवणारे पुस्तक.

Being a citizen of India alone is not the only mark of Indianness; a sense of national identity shaped by Indian thought and nurtured by Indian culture, along with national symbols that reflect this awareness, are the true, radiant, and timeless markers of being Indian. Each of these symbols has conveyed to the world the unique identity of Indian tradition. That is why they are regarded as symbols of Indian identity. Behind these symbols, and the links that connect them to social and cultural life, lies a thoughtful perspective, as well as a spirit of tolerance that binds together diverse communities across the vast land of India.

At a time when identities based on race, religion, region, language, and caste seem to threaten the unity and national spirit of the country, these symbols can reinforce a sense of oneness by introducing India’s rich ancient heritage and supporting the intellectual and scientific progress of modern India.

This book introduces the symbols of Indian identity—such as the national flag, the national anthem and national song, the national language, the national motto, the national emblem, and national symbols like the bird, animal, and flower—highlighting their relevance and importance.