Samwad Kranti

वर्तमानपत्रांनी वाचणारा समाज घडवला, रेडिओनं ऐकणारा, टीव्हीनं पाहणारा दर्शकांचा: तर इंटरनेटनं जोडलेल्या सोशल साइट्सनी प्रत्येक जण आशयाची निर्मिती करेल, त्यात सहभागी होईल, असा आंतरसंवादी समाज घडवायला सुरवात केली. सोशल मीडियानं माध्यमांचं स्वरूपच आमूलाग्र बदलून टाकायला सुरवात केली. ज्याची १०-१५ वर्षे माध्यमांच्या जगात चर्चा आहे, असा युजर जनरेटेड कंटेंट किंवा लोकांनीच तयार केलेला आशय हा संवादगाभ्याचा (माध्यमांच्या गाभ्याचा) भाग बनू पाहतो आहे. माध्यमं जनमत घडवतात. समाजासमोरचे प्राधान्यक्रम ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका निभावतात. या सगळ्यात आता इंटरनेटनं जोडलेल्या सोशल मीडियाचं स्थान ठसठशीतपणे समोर येऊ लागलं आहे.

समाज कशावर विचार करतो आहे, आज आता लोकांसाठी व्यक्त व्हावं, असं वाटणारा तातडीचा विषय कोणता, याचा निर्णय घेण्यात ट्विटरचा ट्रेंड उपयुक्त ठरवला जाऊ लागला आहे. माध्यमांच्या जगात सर्वात मोठा बदल सोशल मीडियानं आणला आहे. इंटरनेटवर एकमेकांशी जोडलं जाण्याला सोशल होणं म्हणावं की नाही, हा मुद्दा चर्वेचा, वादाचा, अजून निकाल न लागलेला. बहुदा निर्णायक निकाल कधीच न लागणाराही आहे; पण असं जोडलं जाणं अनिवार्य आहे, प्रत्यक्ष भेटीतल्या आनंदाच्या आठवणीचे कढ़ काढायलाही आता हा सोशल मीडियाच मदतीला येतो.

विविध संवादमाध्यमांची उत्क्रांती, त्यांची वाटचाल आणि भविष्यातील संवाद माध्यमांविषयी तज्ज्ञांनी मांडलेल्या विचारांचे साक्षेपी संकलन : संवादक्रांती !

Newspapers created a reading society, radio created listeners, and television created viewers. Now, internet-connected social platforms have begun to shape an interactive society in which every individual can create content and actively participate in it. Social media has started to fundamentally transform the very nature of media. The concept of user-generated content—content created by people themselves—which has been discussed in media circles for the past 10–15 years, is now becoming a core part of communication (the very essence of media).

Media plays a crucial role in shaping public opinion and in determining societal priorities. In all of this, the prominence of internet-connected social media is becoming increasingly evident.

Today, Twitter trends are being used to identify what society is thinking about and which issues people feel an urgent need to express themselves on. Social media has brought about the biggest change in the world of media. Whether connecting with each other on the internet should truly be called “being social” remains a matter of debate—one that may never have a definitive conclusion. However, such connectivity has become inevitable, and even recalling the joy of real-life interactions is now often facilitated by social media.

Samvadkranti (Communication Revolution) is a thoughtful compilation of expert perspectives on the evolution of various communication media, their journey, and the future of communication.